Kultura, rozrywka, hobby | www.cooltural.pl
Znani polscy reżyserzy teatralni

Znani polscy reżyserzy teatralni

Polska może pochwalić się doskonałą tradycją teatru. Najwybitniejsi reżyserzy znani są na całym świecie, zdobywają najważniejsze nagrody i wnoszą istotny wkład w rozwój tej dziedziny sztuki.

Poniżej przedstawiamy sylwetki reżyserów, których charyzma i wizjonerstwo odcisnęły silne piętno na rozwoju polskiego teatru oraz rozsławiły go na świecie.

Tadeusz Kantor (1915-1990). Trwale zrośnięty ze sceną krakowską, już w czasie okupacji tworzył podziemny teatr eksperymentalny, którego kontynuacją był założony w 1956 roku Cricot 2. Wystawiał w nim Witkacego, Wyspiańskiego, a także oparte na własnych scenopisach "Teatr śmierci: Umarła klasa", "Wielopole, Wielopole", "Nigdy tu już nie powrócę" czy ostatni w karierze "Dziś są moje urodziny". Jego realizacje łączyły polską historię i ikonografię z indywidualnym, emocjonalnym przekazem.

Kazimierz Dejmek (1924-2002). W latach 1950-1962 dyrektor Teatru Nowego w Łodzi a w 1962-1968 Teatru Narodowego w Warszawie. Chciał stworzyć wielką scenę z polskim repertuarem, zaangażowanym społecznie i poprzez narodową historię podejmującym dyskurs z moralnymi zagadnieniami współczesności. Zdjęcie z afisza jego "Dziadów", uznanych przez władze za antyrosyjskie, było bezpośrednią przyczyną społecznych protestów Marca'68.

Konrad Swinarski (1929-1975). Zaintrygowany Brechtem wystawiał jego sztuki w Studenckim Teatrze Satyryków. Często współpracował z telewizją, stając się pionierem Teatru TV. Od 1964 roku związany z Teatrem Starym w Krakowie, zrealizował tam m. in. "Nie-Boską komedię" Krasińskiego, a dla TVP "Kartotekę" Tadeusza Różewicza z niezapomnianą kreacją Tadeusza Łomnickiego.

Jerzy Grotowski (1933-1999). Jeden z największych reformatorów teatru XX wieku. Zafascynowany filozofią wschodu oraz pracami Carla Gustava Junga, od 1959 roku był reżyserem opolskiego (a później wrocławskiego) Teatru Laboratorium 13 Rzędów. Znosił podział na scenę i publiczność, odrzucał nadrzędność tekstu na rzecz spójności inscenizacji, montował spektakle tak, jak montuje się filmy. Zajmował sie pracą dydaktyczną oraz performerską.

Jerzy Grzegorzewski (1939-2005). Związany ze scenami w Warszawie, Łodzi i Krakowie. Poddawał dekonstrukcji wielkie mity kultury - w tym polskie mity romantyczne. Po 1989 roku pragnął mówić o przemianach politycznych i ich wpływie na jednostkę - wciąż za pomocą klasyki polskiego dramatu. Samodzielnie tworzył scenografię swych przedstawień, wykorzystując do tego przedmioty codziennego użytku.

Krystian Lupa (ur. 1943). Adaptował na potrzeby sceniczne Bernharda, Dostojewskiego, Witkiewicza i Mrożka. W teatrze interesują go przede wszystkim więzy międzyludzkie oraz maksymalne stopienie aktora z kreowaną postacią. Przedstawił m in. "Zaratustrę" wg Nietzsche'go i "Factory 2", inspirowany postacią Andy Warhola i jego legendarną Fabryką. Często sam przekłada i adaptuje tekst, opracowuje scenografię, pełni rolę narratora.

Krzysztof Warlikowski (ur. 1962). Współczesny dramat "Roberto Zucco" wystawiony w 1995 roku w Teatrze Nowym w Poznaniu przyniósł mu miano scenicznego prowokatora. Kilkanaście razy reżyserował dramaty Szekspira, wprowadzając do nich elementy współczesności, wystawił kontrowersyjnych "Oczyszczonych" Sarah Kane i "Anioły w Ameryce". Nie stroni od opery. Jego realizacje łamią tabu, prezentując naturalizm i odrzucając umowność. Odnosi ogromne sukcesy na scenach europejskich.

Grzegorz Jarzyna (ur. 1968). Zadaje pytania o współczesną duchowość człowieka, często objawiającą się w sytuacjach granicznych. Jak w "4.48 Psychosis" według Sarah Kane czy "Lew w zimie" Goldmana, gdzie dzieje XII wiecznego angielskiego króla zostały zastąpione przez psychologiczny dramat w kręgach finansjery. Przygotował sceniczną adaptację "Między nami dobrze jest" Doroty Masłowskiej. Laureat nagród krajowych a także w Turcji i Austrii.

Jan Klata (ur. 1973). Był asystentem Jerzego Grzegorzewskiego i Krystiana Lupy. Zadebiutował w 2003 uwspółcześnioną wersją "Rewizora" Gogola. Nie stroni od popkultury - adaptował "Mechaniczną pomarańczę" Burgessa i "Trzy stygmaty Palmera Eldritcha" Dicka. Swoje spektakle nazywa remiksami i coverami, typowymi dla kultury XXI wieku. W jego działania sceniczne wpisany jest bunt. Od 2013 roku jest dyrektorem Narodowego Starego Teatru w Krakowie.


tekst: RP

Komentarze